A.J.M. Karthaus (1922 - 2015)

Chirurg van 1956 tot 1987

André Karthaus was geboren in Heerlen op 2 mei 1922 als tweede zoon uit een gezin van zes kinderen. Hij doorliep het gymnasium op het Bisschoppelijk College te Roermond. Tijdens het eindexamenjaar maakte hij hier het begin van de Tweede Wereldoorlog mee, een ervaring die in zijn verdere leven een grote rol heeft gespeeld.

De studie Geneeskunde ving Dré Karthaus aan in de oorlogsjaren en rondde hij af in Utrecht. De opleiding Chirurgie volgde hij bij prof. dr. J.E Nuboer in het Academisch Ziekenhuis Utrecht. In 1956 promoveerde hij bij prof. Nuboer op "De heelkundige behandeling van goedaardige stricturen van de ductus hepaticocholedochus". In hetzelfde jaar vestigde Karthaus zich in het Sint Ignatius Ziekenhuis te Breda, waar hij tot mei 1987 heeft gewerkt.

Dré Karthaus was een actieve man, met duidelijke ideeën over hoe en waarom de heelkunde algemeen moest blijven. Hij stamde uit een familie van medici, zijn vader was chirurg-gynaecoloog, eveneens in het Ignatius werkzaam. Van jongs af aan was hij op een toekomstige medische carrière voorbereid.
Naast een begenadigd operateur was hij een visionair. Hij stond aan de wieg van meerdere chirurgische innovaties. Niet alleen in zijn eigen ziekenhuis maar ook landelijk maakte hij hiermee furore. Hij introduceerde een centrale steriliseerafdeling, was een van de initiatiefnemers van de hedendaagse fractuurbehandeling en was een van de eerste Nederlandse chirurgen die gebruik maakte van een vaatprothese.

Ook op latere leeftijd bleef hij zoeken naar nieuwe chirurgische technieken en bekwaamde hij zich nog in de boeiende wereld van de microchirurgie.
Een bijzondere gave was zijn tekentalent, dat hij gebruikte bij het in scherpe details vastleggen van operatietechnieken en ook bij zijn vrije tekeningen.
Zijn autobiografische boek Snijden Knippen Knopen (1997) beschrijft vol levendige details het wel en wee van de chirurg Karthaus.
Dit boek, evenals het boekje Heelkunde op Schrift- uit 2012, is verlucht met vele van zijn geestige tekeningen. Hij noemde zich dan ook wel "medisch illustrator".

André Joannes Marie Karthaus overleed op 23 oktober 2015 in Geertruidenberg.

[Tekst grotendeels uit: Nederlands Tijdschrift voor Heelkunde. jaargang 25, nr. 1 (2016) ].

 

In personeelsblad Singel 33 stond in april 1983 onderstaande cartoon, getekend door Nicolaas. De tekening onderstreept zijn betrokkenheid en de visie op de bouw van een nieuw ziekenhuis, waarbij het helicopterplatform een van zijn stokpaardjes was. 

Ook vertaalde hij zijn ideeën in maquettes en modellen van kunststof. Hieronder de maquette van een nieuw te bouwen ziekenhuis De Weegreis (voornemens voor de samenvoeging van Laurens ziekenhuis en Ignatius).
Het nieuwe ziekenhuis zou dan gefaseerd verrijzen op het Ignatiusterrein aan de Wilhelminasingel.

Deze fusieplannen mislukten uiteindelijk. Dré Karthaus was er echter van overtuigd dat er ooit een nieuw ziekenhuis gebouwd zou worden. 
Eén van de middelen om zijn ideeēn kracht bij te zetten was onderstaande tekening uit 1981 met zijn visie op het jaar 2000.

Of hij de architect heeft beīnvloed of niet: de contouren van het huidige gebouw aan de Molengracht zijn duidelijk te herkennen.
Zijn befaamde stokpaardje - het helicopterplatform - was er in 1991 ook bij.